Bureau Bêta Home page

bêta boeken
New publications

You can order by e-mail, fax (024 -344 4457), or by phone (024 - 344 0669)

MATE 2.1
Handleiding & protocol

Handleiding en protocol voor afname, scoring en gebruik van de MATE 2.1

MATE 2.1

G.M. Schippers, T.G. Broekman, & A. Buchholz

2011 viii+ 88 p. € 54.95 bestelcode: MATE2.1

De MATE heeft als doel het op valide en betrouwbare wijze vaststellen van patiëntkenmerken ten behoeve van het stellen van de indicatie voor zorg en behandeling en ten behoeve van de evaluatie van verleende zorg en behandeling. De MATE richt zich op patiënten in de verslavingszorg, maar bevat onderdelen die evenzeer van toepassing zijn bij niet-verslaafde personen in de geestelijke gezondheidszorg. Dat geldt met name de MATE-ICN, het onderdeel voor het meten van problemen in activiteiten en participatie aan de samenleving, de factoren die daarop van invloed zijn en de zorgbehoefte.
Achtergrond van de ontwikkeling van de MATE is de wenselijkheid een instrumentarium ter beschikking te hebben dat in Europa is ontwikkeld, bij de tijd is, conceptueel en empirisch voldoende onderbouwd is en dat wat betreft terminologie en metingen niet apart staat, maar goed geïntegreerd is in de algemene en geestelijke gezondheidszorg.
Het boek is een volledige handleiding voor gebruik van de MATE 2.1 en een protocol voor afname en scoring. De publicatie is ook als pdf te verkrijgen. Hier zijn geen kosten aan verbonden. Zie daarvoor verder bij www.mateinfo.nl.
Dit is de handleiding en het protocol voor de MATE versie 2.1.

MATE 2.0
Handleiding & protocol

Handleiding en protocol voor afname, scoring en gebruik van de MATE 2.0

MATE 2.0

G.M. Schippers, T.G. Broekman, & A. Buchholz

2007 viii+ 87 p. ISBN 978-90-72595-28-7 € 49.50 bestelcode: MATE2.0

De MATE heeft als doel het op valide en betrouwbare wijze vaststellen van patiëntkenmerken ten behoeve van het stellen van de indicatie voor zorg en behandeling en ten behoeve van de evaluatie van verleende zorg en behandeling. De MATE richt zich op patiënten in de verslavingszorg, maar bevat onderdelen die evenzeer van toepassing zijn bij niet-verslaafde personen in de geestelijke gezondheidszorg.
Achtergrond van de ontwikkeling van de MATE is de wenselijkheid een instrumentarium ter beschikking te hebben dat in Europa is ontwikkeld, bij de tijd is, conceptueel en empirisch voldoende onderbouwd is en dat wat betreft terminologie en metingen niet apart staat, maar goed geïntegreerd is in de algemene en geestelijke gezondheidszorg.
Het boek is een volledige handleiding voor gebruik van de MATE 2.0 en een protocol voor afname en scoring. De publicatie is ook als pdf te verkrijgen. Hier zijn geen kosten aan verbonden. Zie daarvoor verder bij www.mateinfo.nl.
In April 2008 is deze Handleiding en protocol ook verschenen in de reeks Resultaten Scoren van GGZ Nederland en is daar kosteloos verkrijgbaar.

Psychofarmaca:
vragen uit de praktijk 2002

een compilatie van praktische vragen van behandelaars en antwoorden uit de wetenschappelijke literatuur over het gebruik van psychofarmaca

pva2002 titelblad color.gif

P.Moleman

2003 vii+84 p. ISBN 978-90-72595-27-0 € 16.50 bestelcode: PVA2002

Vlak voor de zomer van 2001 is Moleman Psychopharmacology begonnen met een website om psychiaters van informatie te voorzien. Vanaf het begin bestond de rubriek Vragen over psychofarmaca nu ondergebracht bij Psyfar, bedoeld voor psychiaters met specifieke vragen, bijvoorbeeld over een casus. Het aantal vragen is van 5 per maand tot bijna 20 per maand gegroeid. De vragenrubriek wordt de laatste tijd meer dan 250 maal per maand geraadpleegd. De rubriek blijkt in een grote behoefte te voorzien.
Een aantal psychiaters heeft gevraagd om bundeling van de vragen, onder andere omdat ze de verzameling als naslagwerk gebruiken. Daarom zijn de eerste 80 vragen en antwoorden die op de website zijn geplaatst in dit boekje verzameld Aan de tekst van de vragen is zowel bij het plaatsen op de website als bij het bundelen niet teveel geredigeerd om het oorspronkelijk karakter van de vraag niet teveel aan te tasten. De vragen zijn zoveel mogelijk in een logische volgorde gezet, beginnend bij antidepressiva en eindigend met antipsychotica en enkele algemenere vragen.

Alcohol, drugs, and tobacco research 2001-2002 Register of research in the Netherlands and Flanders on the use, the users, and the effects of alcohol, drugs, and tobacco in 2001-2002regado 2002 titelblad color.gif (4431 bytes)

Editors G.M. Schippers & T.G. Broekman

2003 xx+268 p. ISBN 978-90-72595-26-3 € 30.95 bestelcode: REGADO2002

This volume is also available online: REGADO2002

You also can still order the 1999-2000 volume, the 1997-1998 volume and the 1993-1994 volume

This volume is compiled by the Amsterdam Institute for Addiction Research (AIAR) in cooperation with Bureau Bêta in Nijmegen.Presented are all research projects in the domain of effects, use, and users of alcohol, (illegal) drugs, and tobacco that were started, running, or ended in 2001 and 2002.
The intent of this volume is to facilitate the exchange of information on research on alcohol, drugs, and tobacco that has been done in The Netherlands and Flanders in these years.
The presentation is scheduled in the following categories:
  • Medical,pharmacological, and nutritional research
  • Policy and economical research
  • Psychological and sociological research
  • Epidemiological research
  • Registration and evaluation of treatment
  • Registration and evaluation of prevention
  • Development of research instruments

Dwangstoornis bij kinderen en volwassenen. Effectiviteit behandeling en predictie van het resultaatOCSH titelblad color.gif (23411 bytes)

E. de Haan

1997 viii+179 p. ISBN 978-90-72595-23-2 € 23.50 bestelcode: OCSH

De onderzoeksvragen van dit proefschrift over de behandeling van de dwangstoornis zowel van kinderen en adolescenten als van volwassenen zijn:
  • Is er een verschil in resultaat tussen gedragstherapieen farmacotherapie (of een combinatie van beide)?
  • Is het behandelingsresultaat te voorspellen?
Het eerste deel van het proefschrift geeft een algemeen beeld van de dwangstoornis bij kinderen en adolescenten. Het tweede deel gaat over de behandeling. De farmacotherapie en de verschillende vormen van gedragstherapie (exposure en responspreventie en cognitieve therapie) worden besproken. Er wordt een beschrijving gegeven van de praktische gang van zaken bij de behandeling van kinderen en adolescenten. De rol van de ouders en andere gezinsleden, mogelijke oplossingen voor veel voorkomende problemen en motiveringstechnieken worden besproken. In het derde en laatste deel wordt verslag gedaan van het onderzoek naar de effectiviteit van de behandeling en predictie van het resultaat bij kinderen en adolescenten, en bij volwassenen. De belangrijkste conclusies van dit proefschrift zijn:
  • Bij kinderen en adolescenten worden zowel met gedragstherapie als met farmacotherapie belangrijke verbeteringen geboekt, wat betreft de dwangproblematiek én op maten voor depressiviteit en algemene psychopathologie. Gedragstherapie blijkt significant effectiever bij de vermindering van de dwangproblematiek dan farmacotherapie. Gezien de geringe grootte van de onderzoeksgroep moeten deze conclusies echter als voorlopig beschouwd worden.
  • De combinatie van cognitieve gedragstherapie met farmacotherapie blijkt bij volwassen patiënten niet effectiever dan cognitieve gedragstherapie alleen.
  • Ernst van de problematiek, motivatie voor de behandeling en de score op een vragenlijst voor cluster-A-persoonlijkheidsstoornissen (van het DSM-III-R classificatiesysteem) blijken voorspellers voor het resultaat bij de behandeling van volwassen patiënten.
  • Een vrij groot aantal patiënten verbetert, na een aanvankelijk geringe verbetering, bij voortzetting van de therapie alsnog aanzienlijk. Dit geldt zowel voor de volwassen patiënten als voor de kinderen en adolescenten. Naast de groep patiënten die snel reageert op de therapie is er een groep potentiële responders, bij wie de resultaten pas veel later zichtbaar worden.

Behandeling van opgenomen depressieve patiënten met klassieke antidepressiva
Effectiviteit en het voorspellen van responspddep titelblad color.gif (18675 bytes)

P.F. Bouvy

1997 ix+109 p. ISBN 978-90-72595-22-5 € 19.50 bestelcode: PBDEP

De eerste doelstelling van dit onderzoek bij opgenomen depressieve patiënten was de voorspellende waarde te onderzoeken van een eerdere, adequaat uitgevoerde, behandeling met een antidepressivum tijdens de huidige depressieve episode, voorafgaand aan de behandeling met TCA’s gedurende het onderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd in vier verschillende centra en de tweede doelstelling van dit onderzoek was daarom het vergelijken van de populaties depressieve patiënten die deelnemen aan het onderzoek in deze centra. Dit werd van belang geacht omdat eventuele verschillen tussen deze populaties een rol kunnen spelen bij de verschillen in uitkomst van het onderzoek tussen de diverse centra. De populaties in de vier deelnemende instellingen bleken duidelijk te verschillen in psychiatrische voorgeschiedenis, terwijl ze in de psychiatrische diagnostiek nauwelijks verschilden. Dit is van belang, omdat in meeste publicaties over effectiviteit van antidepressiva de diagnostische karakteristieken van de in het onderzoek opgenomen patiënten vaak wel uitgebreid worden weergegeven, terwijl gegevens betreffende de psychiatrische voorgeschiedenis, inclusief voorbehandeling, nooit of hooguit zeer summier worden vermeld. Deze voorgeschiedenis kan wel degelijk invloed hebben op de gevonden effectiviteit van antidepressiva.
Het onderzoek naar de voorspellende waarde van de voorbehandeling werd in belangrijke mate gestoord door de onverwachte bevinding dat maprotiline in de in dit onderzoek gegeven doseringen weinig effectief bleek. Dat voorbehandeling een factor is die respons op behandeling met antidepressiva kan voorspellen, werd in de met imipramine en nortriptyline behandelde groepen bevestigd. Opvallend is dat een aantal factoren die elders zijn gerapporteerd als voorspellers van respons in dit onderzoek niet naar voren komen. Dit geldt met name voor de psychotische kenmerken, welke in het algemeen worden beschouwd als voorspellers van een lage respons op behandeling met antidepressiva Bij de huidige stand van onze kennis blijven klassieke antidepressiva de middelen van eerste keus bij de behandeling van opgenomen depressieve patiënten. Met name de middelen waarbij een relatie is gevonden tussen bloedspiegel en effect moeten, onder bloedspiegelcontrole, gegeven worden. Alleen indien een patiënt met een dergelijk middel, met een voldoende hoge bloedspiegel, langer dan vier weken is behandeld, kan naar de volgende stap in de behandelstrategie worden overgegaan.

Wie doet er nog aan alcoholzorg?SKPN6 Alcoholzorg titelblad color.gif (21938 bytes)

Redactie C.P.F. van der Staak, G.M. Schippers & C.A.L. Hoogduin

1995 viii+67 p. ISBN 978-90-72595-21-8 € 16.50 bestelcode: SKPN6

Symposium Klinische Psychologie Nijmegen SKPN6
De zorg voor mensen met alcoholproblemen lijkt heden ten dage minder aandacht te krijgen dan zij verdient. Vooral buiten de categorale zorg, in ziekenhuizen en GGZ, worden de minder ernstige vormen van alcoholproblematiek te weinig onderkend en behandeld. De huisarts doet (nog) maar mondjesmaat aan vroegtijdige herkenning en behandeling. In algemene ziekenhuizen, ook op de PAAZ, vindt wel detoxificatie plaats, maar gedragsveranderende alcoholzorg is vaak afwezig. De RlAGG’s en de niet-categorale psychiatrische klinieken herkennen alcoholproblematiek onvoldoende, of hanteren deze als contra-indicatie. Daar komt bij dat de CAD’s vooral aandacht (moeten) besteden aan overlast door illegale drugs, die maatschappelijk zoveel zichtbaarder is. Wordt daarmee een belangrijk deel van degenen die problematisch alcohol gebruiken naast andere (aanmeldings)klachten, adequate hulp onthouden?
In deze bundel wordt op die vraag ingegaan vanuit historisch, methodisch en beleidsmatigperspectief.
In de openingsbijdrage belicht Van der Staak leven en werk van de Engelse dichter Dylan Thomas, waar de alcohol kenmerkende sporen in heeft achtergelaten.
Bovens schetst de betreurenswaardige positie en ontwikkeling van de alcoholhulpverlening in Nederland. Hij geeft ook enkele gunstige trends aan, zoals alcohol en werk- en alcohol en verkeer-projecten.
Van der Stel plaatst het alcoholgebruik en de alcoholhulpverlening in het licht van de Westerse beschavingsgeschiedenis in de afgelopen eeuwen.
Volgens Schippers kan de motivatie om problematisch alcoholgebruik te veranderen op een geprotocolleerde wijze worden vergroot, onder meer met de Doorlichting Voorlichting Alcoholgebruik.
Lammers presenteert het belang en de ontwikkeling van vrouwenhulpverlening als methodiek in de verslavingszorg, onder andere aan de hand van een inventarisatie in het veld.
Tenslotte bespreken De Vries en Breteler enkele methodieken en onderzoeksresultaten met betrekking tot het tijdig signaleren en behandelen van problematisch alcoholgebruik in de huisartspraktijk.

Ontwikkeling en verbetering indicatiestelling en verwijzing van cliënten met verslavingsproblematiekoviv titelblad color.gif (19383 bytes)

G.C.M, Kersten,. G.M. Schippers, T.G. Broekman, J.M. van Rijswijck, & A. Joosten

1995 x+229 p. ISBN 978-90-72595-20-1 € 24.50 bestelcode: OVIV

A summary in English of the OVIV project

Een juiste indicatiestelling van cliënten met verslavingsproblematiek is de laatste tijd steeds belangrijker geworden door de toegenomen differentiatie in hulpvoorzieningen binnen één organisatie, de complexer wordende problematiek van cliënten en meer kennis over differentiële effectiviteit van behandelmodaliteiten. Dit vraagt om een evaluatie van de indicatie- en verwijspraktijk in de Nederlandse verslavingszorg. Evaluatie kan echter alleen plaatsvinden als die praktijk expliciet is. Dat is niet het geval: indicatie- en verwijsregels zijn in de verslavingszorg vrijwel nergens goed omschreven. Ze zijn derhalve niet zichtbaar, niet te evalueren, moeilijk systematisch te verbeteren en niet over te dragen. In dit onderzoek is van drie verslavingszorginstellingen - het Boumanhuis te Rotterdam, het Gelders Centrum voor Verslavingszorg en de daarmee samenwerkende kliniek het Oolgaardthuis te Arnhem de indicatie- en verwijspraktijk geobserveerd, geëxpliciteerd en beschreven in zogenaamde instellingsmodellen Om de indicatie- en verwijspraktijk evalueerbaar, formeel en zuinig weer te geven zijn deze modellen gereduceerd en omgezet in beslisbomen
Ten behoeve van de validering van de beslisbomen het Beoordelings-Instrument Cliëntkenmerken (BIC) ontworpen. Het BIC bestaat uit 40 vragen over de cliëntkenmerken uit de beslisbomen die betrekking hebben op de gebieden: gebruik, eerdere behandelervaring, sociaal-maatschappelijke situatie, psychiatrische en psychosociale problematiek en wensen van de cliënt. Het blijkt dat het BIC een zuinig en pragmatisch assessment-instrument is voor de indicatiestelling in de verslavingszorg De opzet van het validiteitsonderzoek was dat in de drie eerder genoemde verslavingszorginstellingen gedurende een half tot driekwart jaar op acht beslispunten door de indicerende hulpverleners van elke cliënt over wie een indicatiebeslissing werd genomen de cliëntkenmerken werden vastgesteld met behulp van het BIC. Tevens gaf de hulpverlener de indicatie en verwijzing voor de betreffende cliënt aan. Met behulp van daartoe ontwikkelde computeralgoritmes is op basis van de cliëntkenmerken per geobserveerde beslissing de indicatiestelling volgens de beslisboommodellen vastgesteld. De afwijkingen van door het model gemaakte indicaties van de praktijk zijn nader geanalyseerd.
In het algemeen kan worden gesteld dat de indicatie- en -verwijspraktijk in de Nederlandse verslavingszorg met enige inspanning te expliciteren is in betrekkelijk eenvoudige, niet al te gedifferentieerde beslismodellen. De inhoud van die modellen is redelijk in overeenstemming met empirische kennis, zij het dat een nadere differentiatie op bepaalde punten op grond daarvan wenselijk is.

Series


bêta-prikkel ISSN 0923-3148

De bêta-prikkels zijn allemaal als pdf opnieuw uitgegeven en beschikbaar gemaakt op de site.
Lees de prikkels hier

Symposium Klinische Psychologie Nijmegen   ISSN 0925-1502
Redactie C.P.F. van der Staak & C.A.L. Hoogduin

Diagnostiek en behandeling van de persoonlijkheidsstoornis 1990 viii+77 pp.
ISBN 978-90-72595-07-2
€ 14.50 bestelcode: SKPN1
Psychologische aspecten van leefstijl en adaptatie 1991 viii+108 pp.
ISBN 978-90-72595-12-6
€ 16.50 bestelcode: SKPN2
Persoonlijke relaties en psychopathologie 1992 viii+116 pp.
ISBN 978-90-72595-15-7
€ 16.50 bestelcode: SKPN3
Depressie: psychopathologie en preventie 1993 viii+116 pp.
ISBN 978-90-72595-16-4
€ 16.50 bestelcode: SKPN4
Over het effectief behandelen van angststoornissen Co-redacteur: C.P.D.R. Schaap
1994 viii+99 p.
ISBN 978-90-72595-18-8
€ 16.50 bestelcode: SKPN5
Wie doet er nog aan alcoholzorg?SKPN6 Alcoholzorg titelblad color.gif (21938 bytes) Co-redacteur: G.M.Schippers
1995 viii+67 p.
ISBN 978-90-72595-21-8
€ 16.50 bestelcode: SKPN6

Other publications

Preventie op waarde geschat titelblad color.gif (3199 bytes)Preventie op waarde geschat Een studie naar de beïnvloedbaarheid vandeterminanten van psychische gezondheid

M.W.M. Bosma & C.M.H. Hosman

1990 viii+157 pp.ISBN 978-90-72595-09-6
€ 19.50 bestelcode: PREV
Dit boek presenteert voor het eerst in ons land een overzicht van wat er op basis van wetenschappelijk onderzoek bekend is over de mogelijkheden om determinanten van psychische gezondheid via preventieprogramma's te beïnvloeden. De studie behandelt een groot aantal evaluatiestudies over zeer uiteenlopende preventieprogramma's die inzicht geven in de mogelijkheden voor ggzpreventie.

Dwang, drang en drugshulp Onderzoek en beleid inzake hulpverlening aandrugsverslaafde justitiabelen

Vincent van Alem, Gerard Schippers, Rien Breteler, & Julliette Becking

1989 vi+82 pp. ISBN 978-90-72595-05-8
€ 12,- bestelcode: EDID1
Hulpverlening aan drugsgebruikers in een justitiëel kader kan, onder voorwaarden, blijkens (buitenlands) effectonderzoek, een positief effect sorteren.

Ontwikkeling van een intakeinstrument voor de RIAGG ouderenzorg

C. H. M. Smits

1991 xviii+289 pp. ISBN 978-90-72595-11-9
€ 24.50 bestelcode: OIR
Het boek biedt een overzicht van de praktijk van de intake van de RIAGG ouderenzorg en een intakeinstrument dat gereed is voor (vooralsnog experimentele) invoering in de praktijk.

Beleidsonderzoek in de ouderenzorg

H.L.G.R. Nies

1992 xvi+185 pp. ISBN 978-90-72595-14-0
€ 21,- bestelcode: BOO
Ondanks het uitgebreide instrumentarium van de rijksoverheid, kan zij de hoofddoelstellingen van haar beleid ten aanzien van de ouderenzorg maar moeilijk realiseren. Op dit beleidsterrein zijn namelijk vele groeperingen en individuen actief, elk met eigen doelstellingen en belangen. Beleidsonderzoek heeft tot op heden niet goed op deze dynamiek in kunnen spelen. Deze studie analyseert de achtergronden van dit probleem en gaat verder in op de vraag hoe het beleid in de ouderenzorg meer effectief ontwikkeld kan worden.

Alcohol, drugs, and tobacco research 1997-1998 Register of research in the Netherlands and Flanders on the use, the users, and the effects ofalcohol, drugs, and tobacco in 1997-1998

Editors: G.M. Schippers & T.G. Broekman

This volume is also online: REGADO98
1999 xviii+244 p. ISBN 978-90-72595-25-6 € 24.50 bestelcode: REGADO98
This volume is compiled by the University of Nijmegen Research Group on Addictive Behaviors (UNRAB) in the department of Clinical and Personality Psychology of the University of Nijmegen in cooperation with Bureau Bêta in Nijmegen.Presented are all research projects in the domain of effects, use, and users of alcohol, (illegal) drugs, and tobacco that were started, running, or ended in 1993 and 1994.

Alcohol, drugs, and tobacco research 1995-1996 Register of research in the Netherlands and Flanders on the use, the users, and the effects ofalcohol, drugs, and tobacco in 1995-1996

Editors: G.M. Schippers & T.G. Broekman

1997 xvii+226 p. ISBN 978-90-72595-24-9 € 24.50 bestelcode: REGADO96
This volume is compiled by the University of Nijmegen Research Group on Addictive Behaviors (UNRAB) in the department of Clinical and Personality Psychology of the University of Nijmegen in cooperation with Bureau Bêta in Nijmegen.Presented are all research projects in the domain of effects, use, and users of alcohol, (illegal) drugs, and tobacco that were started, running, or ended in 1993 and 1994.

Alcohol, drugs, and tobacco research 1993-1994 Register of research in the Netherlands and Flanders on the use, the users, and the effects ofalcohol, drugs, and tobacco in 1993-1994

Editors: G.M. Schippers & T.G. Broekman

1995 xvi+204 p. ISBN 978-90-72595-19-5 € 24.50 bestelcode: REGADO94
This volume is compiled by the University of Nijmegen Research Group on Addictive Behaviors (UNRAB) in the department of Clinical and Personality Psychology of the University of Nijmegen in cooperation with Bureau Bêta in Nijmegen.Presented are all research projects in the domain of effects, use, and users of alcohol, (illegal) drugs, and tobacco that were started, running, or ended in 1993 and 1994.